Trời cuối đông, mưa dầm suốt ngày khiến con đường làng vốn đã nhỏ lại càng thẫm tối. Ông Phúc chống chiếc gậy gỗ cũ kỹ, khập khiễng bước từng bước nặng nề hướng về trạm xá huyện để lấy thuốc. Chiếc áo bông đã sờn vai thấm ướt nước mưa, phần chân trái đau buốt theo từng chuyển động khiến nét mặt ông nhăn lại. Nhưng ông vẫn cắn răng đi tiếp – điều ấy đã thành thói quen sau bao năm sống cùng vết thương chiến tranh.
Trở về làng sau khi mất vợ và con trong trận bom năm ấy, ông chọn cuộc sống lặng lẽ trong căn nhà nhỏ cuối thôn Tân Nghĩa. Người ta vẫn gọi ông bằng cái tên kính trọng: “ông thương binh”, nhưng đằng sau nó là nỗi cô độc âm ỉ không thể khỏa lấp.
Khoảng hơn tám giờ tối, khi đi ngang qua khu chợ bỏ không, ông chợt nghe tiếng khóc yếu ớt vang lên từ mái hiên lạnh lẽo. Ban đầu ông tưởng tiếng mèo kêu, nhưng càng đến gần tiếng khóc càng rõ rệt – âm thanh bé bỏng, run rẩy như van nài một điều gì đó.
Dưới ánh đèn đường mờ vàng, ông sững lại:
Một đứa bé sơ sinh quấn tã mỏng manh nằm co ro trong chiếc giỏ, khuôn mặt tím tái vì lạnh. Bên cạnh là mảnh giấy nhòe nước:
“Xin ai đó cứu con…”
Ông Phúc nghẹn lại. Hình ảnh đứa con gái nhỏ của ông – bé Hồng năm xưa – hiện về rõ ràng trong tâm trí. Đôi mắt tội nghiệp ấy… Sao lại trùng hợp đến thế?
Không do dự, ông cởi áo khoác, quấn đứa bé vào lòng. Đứa trẻ ngừng khóc, đôi môi mấp máy như tìm hơi ấm mà nó chưa kịp cảm nhận trên đời này.
— “Từ nay con là An… mong con sẽ được bình an.” – Ông khẽ nói.
Tin ông Phúc nhận nuôi đứa trẻ lan khắp làng. Người vui mừng, kẻ dè bỉu:
— “Không ruột rà máu mủ mà rước về làm gì cho khổ!”
— “Nhỡ bố mẹ nó quay lại nhận thì sao?”
— “Biết đâu lai lịch không tốt…”
Ông chỉ lặng im. Ông đã từng là người lính, từng chứng kiến sự sống và cái chết sát bên nhau. Ông hiểu: một sinh mạng, dù đến với đời theo cách nào, cũng đáng được yêu thương.
Ông đi làm thuê mọi việc: phụ hồ, chẻ củi, đào đất… miễn có tiền mua sữa và tã cho An. Khó khăn chồng chất, nhưng mỗi khi thấy An nhoẻn miệng cười, ông lại thấy lòng mình như được gột rửa khỏi mọi nỗi đau cũ.
Năm An lên năm, làng xảy ra vụ tai nạn giao thông, vợ chồng nhà họ Phan mất tại chỗ, bỏ lại cô con gái Linh ngơ ngác bên vệ đường. Không họ hàng thân thích, cô bé vừa khóc vừa run trong sợ hãi.
Ông Phúc là người đầu tiên chạy đến. Nhìn ánh mắt tuyệt vọng của đứa trẻ, ông bỗng hiểu cảm giác mất cả bầu trời thân thuộc là như thế nào.
— “Con về với cha nhé?”
Câu nói ấy khiến Linh òa khóc, nhào vào lòng ông. Và từ đó ông lại có thêm một đứa con.
Thêm miệng ăn, kinh tế vốn túng thiếu càng thêm chật vật. Nhưng bàn tay ông đã quen với sự nhọc nhằn. Ông cày cuốc nhiều hơn, làm đến kiệt sức cũng không thở than.
“Cha không cho các con được giàu sang. Nhưng sẽ cho các con đủ yêu thương để lớn lên thành người tử tế.”
Hai năm sau, một buổi sáng sớm, trước cổng trạm xá huyện xuất hiện chiếc giỏ lạ. Bên trong là đứa bé chừng ba tuổi, mặc áo hoa cũ, ánh mắt ngơ ngác. Không một giấy tờ nào để lại, chỉ có sợi dây chuyền nhỏ khắc tên “Mi”.
Nhân viên trạm xá hỏi khắp nhưng không tìm được người thân. Đứa bé lại cứ bám lấy ống quần ông Phúc mỗi lần ông đến khám bệnh. Bác sĩ nói:
— “Hay là ông tạm chăm giúp chúng tôi thời gian ngắn? Cũng tội cho nó…”
Ông thở dài, đưa tay vuốt mái tóc Mi:
— “Thôi, về với cha. Cửa nhà cha nhỏ nhưng lòng cha rộng.”
Vậy là nhà ông có ba cô con gái.
Những tưởng cuộc sống sẽ bình yên như thế, nhưng định mệnh chưa dừng lại.
Một buổi chiều mưa gió, khi ông đang chất củi sau nhà, nghe tiếng gào khóc thất thanh ngoài đường lớn. Một người phụ nữ trẻ ôm đứa bé gái hơn một tuổi, toàn thân bầm tím vì bị chồng bạo hành. Trong cơn hoảng loạn, chị bỏ chạy trong đêm, đến khi kiệt sức thì gục trước cổng nhà ông.
Đứa bé khóc nấc, mắt sưng đỏ như vừa trải qua giông tố đầu đời. Cô ấy chỉ kịp nói:
— “Xin… xin cứu con bé… Đừng để nó giống tôi…”
Rồi người phụ nữ ngất đi, không bao giờ tỉnh lại nữa.
Ông nhìn thi thể người mẹ trẻ, nhìn đứa bé run rẩy bám chặt tay ông.
Trái tim từng nếm đủ tổn thương của ông lại mềm ra:
— “Từ nay con tên Vy… và con sẽ được sống.”
Bốn đứa trẻ – bốn số phận bị bỏ lại – cùng lớn lên dưới mái nhà nghèo nhưng ấm áp tình thương.
An trầm tính, học giỏi và luôn chăm lo cho các em.
Linh năng động, hay cười, mang trái tim mạnh mẽ vượt qua nỗi buồn cũ.
Mi lanh lợi, hay thắc mắc đủ chuyện trên đời.
Vy nhỏ nhất, luôn nép bên cha, gọi ông là “bố” đầu tiên trong đời.
Thôn xóm đổi thái độ theo thời gian. Ai cũng thừa nhận ông Phúc có tấm lòng hiếm có.
Nhưng cuộc sống chưa bao giờ buông tha ông dễ dàng.
Một tối mùa hè, ông Phúc trở bệnh nặng. Cơn đau từ vết thương chiến tranh như bóp nghẹt cơ thể ông. Ông cố giấu, chỉ lặng lẽ uống thuốc giảm đau. Nhưng An – giờ đã là học sinh giỏi cấp huyện – phát hiện:
— “Cha đau à? Cha để con xem vết thương được không?”
Ông xua tay:
— “Cha chịu được. Các con cứ yên tâm học hành.”
Nhưng ngay hôm sau, khi đang quét sân trường, ông đột ngột ngất xỉu. Tin dữ truyền đến, cả bốn cô gái chạy cuống cuồng vào bệnh viện.
Bác sĩ lắc đầu ngao ngán:
“Vết thương cũ đã nhiễm trùng nặng. Phải phẫu thuật. Nhưng chi phí rất lớn… gia đình liệu có lo nổi?”
Ông Phúc tỉnh dậy, cố nở nụ cười:
— “Các con đừng buồn. Nếu cha không qua được, cũng chẳng sao. Cha vui vì thấy các con trưởng thành rồi…”
— “Cha đừng nói vậy! Chúng con không để cha bỏ chúng con đâu!” – An bật khóc.
Linh siết chặt tay cha:
— “Cha đã cứu đời chúng con. Giờ đến lượt chúng con giữ cha lại.”
Nhưng khi bác sĩ bước vào với hồ sơ chi phí phẫu thuật, bốn cô gái nhìn nhau, mặt tái đi: đó là con số quá sức với một gia đình nghèo.
Đúng lúc ấy, một người đàn ông lạ xuất hiện ở cửa phòng bệnh. Ánh mắt ông ta sắc lạnh, giọng nói lạnh băng:
“Tôi đến để nhận lại… con ruột của mình.”
Ông ta nhìn thẳng vào Mi.
Không khí trong phòng đông cứng.
Mi run lên, lùi sát vào ngực ông Phúc.
— “Cha ơi…”
Người đàn ông tiến lại:
“Ông già này giữ con tôi đủ rồi. Tôi đến đón nó về.”
Ông Phúc gắng sức chống dậy:
— “Anh là ai? Sao giờ mới xuất hiện?”
— “Ông không cần biết. Nó là máu mủ của tôi!”
Bốn cô gái đồng loạt đứng chắn trước giường bệnh.
An dõng dạc:
— “Chú không có quyền mang em của cháu đi!”
Người đàn ông cười nhếch mép:
“Chúng mày chỉ là đám không máu mủ, lấy quyền gì giữ nó lại?”
Mi bật khóc nức nở:
— “Con không đi đâu hết! Cha ơi cứu con…”
Viên bác sĩ và y tá bước vào can ngăn. Người đàn ông bị mời ra ngoài, nhưng ông ta chỉ kịp ném lại câu nói mơ hồ:
“Ngày mai tôi sẽ quay lại với giấy tờ hợp pháp. Ông già kia… chuẩn bị mà trả lại đứa bé.”
Cửa phòng đóng sập, để lại bốn cô gái choáng váng, ông Phúc chết lặng.
Ông run rẩy nhìn Mi – đứa bé đã bám lấy ông từ ngày đầu tiên:
— “Mi… nếu một ngày con phải rời cha… con có buồn không?”
Mi ôm lấy ông, nước mắt rơi nóng bỏng:
— “Cha là tất cả của con… cha đừng bỏ con… đừng ai tách con khỏi cha…”
Gió ngoài hành lang rít lên, như báo hiệu những bão tố mới đang chực chờ ập đến.
Đêm hôm ấy, bốn cô gái ngồi vây quanh giường ông Phúc trong phòng bệnh, chẳng ai ngủ nổi. Mỗi tiếng “tích tắc” của đồng hồ trên tường như cứa sâu thêm vào nỗi lo lắng đang phình to trong lòng họ.
An đặt nhẹ khăn ấm lên trán cha, giọng nghẹn:
— “Con phải làm gì đây cha…? Sao cha luôn chịu đựng một mình như vậy?”
Ông Phúc mím môi, ánh mắt sâu thẳm:
— “Cha chỉ sợ… một ngày nào đó, cha không còn đủ sức để che chở cho các con nữa…”
Linh nắm lấy tay ông, mắt đỏ hoe:
— “Chúng con sẽ che chở lại cho cha. Cha đã hi sinh cả cuộc đời cho chúng con rồi.”
Trong khi đó, Mi ngồi thu mình ở góc giường, hai vai run lên. Vy ôm lấy chị, thì thầm:
— “Chị đừng lo… em tin cha sẽ không để ai mang chị đi đâu.”
Nhưng chính ông Phúc lại cảm thấy trái tim mình rỉ máu.
Ông nhớ lại những vết thương cũ vẫn đau nhức mỗi khi trái gió trở trời, nhưng chẳng nỗi đau nào so được với việc có thể phải rời xa một đứa con mà ông coi như ruột thịt.
Sáng hôm sau.
Người đàn ông hôm qua kéo đến cùng hai người nữa. Ông ta mang theo giấy tờ, đưa cho bệnh viện: Xét nghiệm ADN và giấy chứng minh quyền giám hộ hợp pháp. Tất cả đều xác nhận Mi là con ruột của ông ta.
Ông Phúc dù oán giận nhưng vẫn giữ bình tĩnh:
— “Nếu đúng anh là cha ruột… sao anh để con mình bơ vơ bao năm?”
Người đàn ông thoáng khựng lại, nhưng rồi nhanh chóng lấy lại vẻ lạnh lùng:
— “Không liên quan. Giờ tôi đủ điều kiện lo cho nó. Tôi muốn nhận lại con.”
Mi òa khóc, chạy đến ôm lấy ông Phúc:
— “Con không đi! Con chỉ có một người cha là cha Phúc!”
Thấy con sợ hãi, người đàn ông chững lại lần nữa. Ông ta quay đi, giọng trầm thấp:
— “Tôi… tôi từng lầm lỗi. Giờ tôi muốn sửa sai.”
An bước lên đối chất:
— “Sửa sai mà lại giật mất hạnh phúc của chị con sao?”
Ông ta im lặng. Bầu không khí căng như dây đàn.
Bác sĩ xuất hiện, đề nghị hai bên thương lượng trong lúc ông Phúc được đưa đi kiểm tra chuẩn bị phẫu thuật.
Khi cửa phòng bệnh đóng lại, bốn cô gái nhìn nhau – những đứa trẻ năm nào giờ phải đối mặt với một thử thách lớn đầu đời.
Trong lúc chờ cha được đưa vào phòng mổ, họ ngồi ở dãy ghế hành lang. Không ai nói gì, chỉ có tiếng bước chân người qua lại và mùi thuốc sát trùng quện đặc trong không khí.
Bỗng Mi đứng dậy, chạy đến trước mặt người đàn ông kia:
— “Tại sao bây giờ chú mới xuất hiện? Sao chú bỏ mẹ con cháu? Bỏ cháu?”
Người đàn ông nắm chặt tay, giọng khàn đi:
— “Ngày ấy… tôi còn quá trẻ. Tôi không đủ can đảm đối mặt với trách nhiệm. Mẹ con… mất khi sinh ra cháu. Tôi đau… nhưng tôi cũng hèn nhát. Tôi trốn chạy.”
Ông nhìn Mi, đôi mắt ngấn nước:
— “Nhưng tôi đã tìm con suốt nhiều năm. Chỉ đến khi thấy thông báo tìm thân nhân của một đứa trẻ giống hệt mẹ con… tôi biết đó là con mình.”
Mi bật khóc:
— “Nhưng cha Phúc mới là người nuôi con, ôm con khi con sốt, dạy con tập nói, tập đi… Cha Phúc yêu con thật lòng!”
Người đàn ông cúi đầu, không phản bác được lời nào.
Cửa phòng mổ bật mở. Bác sĩ bước ra:
“Ông Phúc cần phẫu thuật ngay. Nhưng viện phí… vẫn thiếu.”
Cả bốn cô gái bối rối.
An run run mở điện thoại, chuyển số tiền tiết kiệm ít ỏi mình có từ những năm đi học bổng.
Linh gọi cho cô chủ nhiệm xin tạm ứng lương trước.
Vy xin làm thêm việc thiết kế áo lớp, áo nhóm.
Mi bối rối… không biết phải làm gì.
Người đàn ông kia bất ngờ lên tiếng:
— “Tôi sẽ trả toàn bộ viện phí. Chỉ cần để tôi làm cha hợp pháp của con bé.”
Mọi ánh mắt đổ dồn về ông ta.
Mi lau nước mắt, nói rành rọt:
— “Cháu sẽ không đổi cha để lấy tiền.”
Nhưng An lại suy nghĩ khác.
Cô quay sang Mi, giọng chậm rãi nhưng kiên quyết:
— “Không phải đổi cha… mà là giữ cha. Nếu chú ấy giúp được cha Phúc, thì chúng ta chấp nhận để chú ấy có quyền với chị, nhưng trái tim của chị… thuộc về cha Phúc.”
Mi sững sờ.
Người đàn ông cũng ngạc nhiên trước sự trưởng thành của những đứa trẻ này.
Cuối cùng, ông ta gật đầu:
— “Tôi sẽ chi trả. Nhưng tôi muốn được gần con bé… để bù đắp phần nào.”
Mi miễn cưỡng chấp nhận.
Chỉ cần cha Phúc sống… cô nguyện đánh đổi mọi thứ.
Cuộc phẫu thuật diễn ra trong bốn giờ căng thẳng. Cả bốn cô gái và người đàn ông kia đứng trước phòng mổ, không ai dám rời nửa bước.
Cuối cùng, bác sĩ bước ra, tháo khẩu trang:
“Ca mổ thành công. Ông Phúc qua được rồi.”
Bốn cô con gái òa khóc vì nhẹ nhõm.
Người đàn ông kia rời đi lặng lẽ, không nói một lời.
Những ngày sau, sức khỏe ông Phúc tiến triển tốt hơn. Nhưng trong lòng ông không hề bình yên. Buổi tối, khi các con nằm ngủ la liệt dưới nền phòng bệnh, ông trằn trọc không chợp mắt.
Ông khẽ vuốt mái tóc Mi – đứa trẻ đã thay đổi cuộc đời ông nhiều hơn bất cứ điều gì:
— “Nếu một ngày con chọn về với cha ruột… cũng được. Miễn sao con được hạnh phúc.”
Mi giật mình tỉnh dậy, siết lấy tay ông:
— “Con chọn cha. Mãi mãi.”
Ông chỉ mỉm cười, nhưng trong sâu thẳm, nỗi bất an vẫn không nguôi.
Bởi ông hiểu:
Ông không có gì ngoài tình thương.
Còn người kia… có cả pháp luật lẫn điều kiện.
Và một ngày kia, Mi có thể bị cuốn khỏi vòng tay ông lần nữa.
Trận bão cuộc đời này… vẫn chưa đến hồi dữ dội nhất.
Một tháng sau, ông Phúc xuất viện.
Căn nhà nhỏ cuối thôn lại rộn ràng tiếng cười. Bốn cô gái luân phiên chăm cha, mỗi người một việc. Hàng xóm qua chúc mừng không dứt.
Nhưng một tin khiến cả nhà chao đảo:
Người đàn ông kia đệ đơn xin được quyền nuôi Mi.
Mi ngã quỵ. Đêm đó cô không ngủ được, đôi mắt dán lên trần nhà tối om.
— “Cha Phúc có buồn không nếu con bị mang đi?” — Mi nghẹn ngào hỏi An.
An vuốt tóc em:
— “Mi à… là con thì ở đâu cha cũng thương. Nhưng cha sẽ đau nếu con phải sống không hạnh phúc.”
Mi im lặng rất lâu.
Rồi cô tự nhủ:
Nếu phải đấu tranh… cô sẽ chiến đấu đến cùng.
Buổi hòa giải tại xã diễn ra trong không khí nghiêm trang.
Người đàn ông đưa ra đủ lý do rằng mình có thể lo cho con gái một cuộc sống tốt đẹp và đầy đủ hơn nơi căn nhà xập xệ này.
Cán bộ xã nghiêng về phía đó, nhìn Mi hiền lành mà hỏi:
— “Cháu còn nhỏ, cần tương lai tốt hơn. Cháu có chắc muốn ở đây?”
Mi đứng dậy, giọng rưng rưng nhưng dứt khoát:
— “Nơi này là nhà của cháu. Ở đây có người cha đã ôm cháu mỗi khi sợ hãi, nấu ăn cho cháu mỗi khi đói… Cháu không cần gì ngoài tình thương đó.”
Người đàn ông cúi mặt, trái tim như bị bóp nghẹt bởi những lời nói ấy.
Ông ta quay sang ông Phúc:
— “Ông có yêu con bé không?”
Ông Phúc diem tĩnh đáp:
— “Tôi yêu nó như chính máu mủ của mình. Nhưng nếu anh cho nó được tương lai tốt hơn, tôi… có thể chịu cảnh cô đơn thêm một lần nữa.”
Mi òa khóc:
— “Không! Con cần cha!”
Khoảnh khắc ấy, người đàn ông buông rơi tập hồ sơ xuống bàn.
Ông thở dài:
— “Tôi thua rồi. Tôi muốn con mình hạnh phúc. Mà hạnh phúc của nó… là ở cạnh ông.”
Ông quay sang Mi, nhẹ nhàng:
— “Cha sẽ ghé thăm con thường xuyên… nếu con cho phép.”
Mi gật đầu, nước mắt lăn dài nhưng là nước mắt của sự giải thoát.
Cuộc hòa giải kết thúc, không có ai mất đi ai cả. Chỉ có thêm một người cha đầy lỗi lầm đang tập yêu thương lại từ đầu.
Thời gian trôi đi, bốn cô gái trưởng thành từng ngày.
An thi đỗ trường Y, ngày nhập học cô nắm tay cha:
— “Con sẽ trở thành bác sĩ để chữa bệnh cho cha và mọi người như cha đã từng cứu chúng con.”
Linh nhận công tác ở trường mầm non trong xã, mỗi khi ôm bọn trẻ lại nhớ đến mình năm nào được cha cưu mang.
Mi thi vào đại học Luật – cô muốn giúp những đứa trẻ bị bỏ rơi như mình được bảo vệ bởi luật pháp và bởi tình thương.
Vy theo ngành thiết kế, mơ mở một shop nhỏ để giúp cha đỡ vất vả.
Ông Phúc nhìn các con, lòng đầy tự hào xen lẫn xúc động.
Nhưng các cô gái còn chuẩn bị cho ông một bất ngờ lớn hơn.
Sáng hôm đó, ông được dẫn đến trung tâm xã nhưng không biết chuyện gì. Mấy người trong thôn đã chờ sẵn. Đứng giữa sân là một tấm bảng lớn với dòng chữ:
“LỄ KHÁNH THÀNH MÁI ẤM TÂM AN”
Ngơ ngác nhìn bốn con gái trong trang phục chỉnh tề, ông hỏi:
— “Mấy đứa… làm gì vậy?”
An bước lên, mắt đỏ hoe:
— “Cha đã cứu bốn cuộc đời. Bây giờ đến lượt chúng con giúp cha cứu thêm nhiều đứa trẻ khác.”
Linh tiếp lời:
— “Mái ấm này… sẽ là nơi cưu mang những đứa trẻ có hoàn cảnh giống chúng con.”
Mi nắm tay cha, giọng xúc động:
— “Mọi thứ từ tiền xin tài trợ, giấy tờ… tụi con đã làm hết. Cha chỉ cần nghỉ ngơi và tiếp tục yêu thương như cha đã từng.”
Vy đưa ra tấm giấy có tên ông:
— “Con xin cha nhận chức Giám đốc danh dự của mái ấm.”
Ông Phúc lặng người.
Nước mắt rơi dù ông cố kìm.
Ông nhìn bốn cô con gái – không máu mủ nhưng ruột rà hơn tất cả.
Cả căn sân vang rộn tiếng vỗ tay khi ông ôm lấy từng đứa:
— “Cha không có gì, chỉ có trái tim này. Nếu các con muốn chia sẻ nó với nhiều người hơn… cha sẵn lòng.”
Hoàng hôn buông xuống, ánh nắng rắc vàng trên những mái ngói mới xây.
Lũ trẻ mồ côi ùa vào sân chạy nhảy, ríu rít gọi nhau.
Ông Phúc ngồi trên chiếc ghế con, nụ cười hiền hiện rõ nơi khóe mắt nhiều nếp gấp.
Mi tựa đầu vào vai ông:
— “Cha xem… chúng ta đã có một gia đình thật đông rồi.”
Ông xoa đầu con:
— “Phải rồi… Một gia đình không cần cùng dòng máu. Chỉ cần cùng trái tim.”
Xa xa, người đàn ông – cha ruột của Mi – đứng lặng nhìn khung cảnh ấy, nụ cười nhẹ trên môi, ánh mắt đầy biết ơn.
Ông Phúc khẽ nhắm mắt, tận hưởng điều mà ông từng nghĩ mình sẽ không bao giờ có lại trong đời:
Một mái nhà.
Một gia đình.
Một hạnh phúc được đền đáp.
Gió cuối ngày thổi qua, tiếng trẻ cười vang trong nắng.
Cuộc đời ông Phúc – người từng tưởng rằng đã mất tất cả – giờ đây đã được bù đắp hơn cả những gì ông có thể mơ…
