GÓC BÀN KHÔNG TÊN
Bữa tiệc hôm đó được tổ chức tại nhà mợ chồng tôi – căn nhà ba tầng khang trang nằm ngay mặt tiền con đường lớn. Là tiệc mừng sinh nhật bảy mươi tuổi của bà nội chồng, nên họ hàng gần xa kéo về đông đủ. Xe cộ đậu kín cả con hẻm. Người ra kẻ vào, tiếng chào hỏi rôm rả từ ngoài cổng đã vọng thẳng vào trong phòng khách.
Tôi đứng trước gương, chỉnh lại chiếc áo sơ mi màu be đã được ủi phẳng phiu từ tối qua. Không quá nổi bật, cũng không luộm thuộm – tôi luôn chọn cách ăn mặc “vừa phải” mỗi lần về nhà chồng, để không ai có cớ nói ra nói vào.
Chồng tôi – anh Thành – đang loay hoay buộc cà vạt, giục tôi:
“Em nhanh lên, trễ giờ rồi. Bên đó đông đủ hết rồi.”
Tôi gật đầu, cầm theo túi quà nhỏ, trong đó là hộp yến sào tôi dành dụm cả tháng lương mới mua được. Không đắt so với nhiều người khác, nhưng là tất cả khả năng của tôi lúc này.
Bước vào nhà mợ, mùi thức ăn đã lan tỏa khắp nơi. Bàn tiệc dài được kê giữa phòng khách, trải khăn trắng tinh, bày biện đủ món. Tôi liếc nhanh – ghế đầu bàn đã có người ngồi: mợ chồng, cậu chồng, mấy người anh chị họ khá giả, ăn mặc sang trọng.
Tôi quen rồi. Những vị trí đó chưa bao giờ dành cho tôi.
“Con chào mợ, chào cậu, chào mọi người ạ.” – tôi cúi đầu, lễ phép.
Mợ chồng tôi – bà Hạnh – liếc tôi từ đầu đến chân, ánh mắt dừng lại ở túi quà trên tay tôi một giây, rồi nhếch môi cười nhạt.
“Ờ, tới rồi à.”
Chỉ vậy.
Không mời ngồi. Không hỏi han.
Anh Thành kéo tay tôi, thì thầm: “Em ngồi đâu cũng được.”
Nhưng trong bữa tiệc gia đình này, “đâu cũng được” thường có nghĩa là… góc khuất nhất.
Quả nhiên, khi mọi người đã gần kín chỗ, mợ chồng chỉ tay về phía cuối bàn, sát tường, cạnh kệ giày và chậu cây cảnh.
“Cô ngồi tạm chỗ đó đi. Chỗ trên này để người lớn nói chuyện.”
Tôi khựng lại.
Tôi đã ngoài bốn mươi. Có gia đình, có con, có hơn mười năm làm dâu. Nhưng trong mắt họ, tôi vẫn chỉ là “cô”.
Tôi im lặng kéo ghế, ngồi xuống. Chiếc ghế nhựa thấp hơn những ghế khác, lưng ghế hơi lệch, ngồi chưa đầy năm phút đã thấy mỏi.
Mợ chồng nhìn tôi, buông một câu, giọng nửa đùa nửa thật nhưng đủ để cả bàn nghe thấy:
“Cho cô đến ăn là tốt rồi, còn bày đặt vị trí.”
Không khí khựng lại một nhịp.
Có vài người cười gượng. Có người cúi đầu gắp thức ăn như không nghe thấy gì.
Anh Thành liếc tôi, nhưng không nói gì.
Tôi cắn chặt môi, tay siết lại dưới gầm bàn.
Không phải lần đầu.
Từ ngày về làm dâu, tôi đã quen với việc bị xem nhẹ, bị xếp sau cùng trong mọi thứ. Mâm cỗ, chỗ ngồi, lời nói… lúc nào tôi cũng là người “không quan trọng”.
Ngày trước, tôi từng nghĩ: Thôi thì mình nhịn, gia đình mà. Rồi người ta sẽ hiểu.
Nhưng mười mấy năm trôi qua, tôi nhận ra một điều: Sự nhịn nhục nếu không có giới hạn, sẽ trở thành điều hiển nhiên trong mắt người khác.
Bữa tiệc bắt đầu. Mọi người nâng ly chúc thọ bà nội. Tôi đứng dậy sau cùng, ly nước lọc trong tay, giọng nhỏ nhưng rõ ràng:
“Con chúc bà luôn mạnh khỏe, sống lâu với con cháu.”
Bà nội gật đầu, mỉm cười hiền hậu. Nhưng mợ chồng đã nhanh miệng chen vào:
“Cô ngồi xuống đi, đứng làm gì cho vướng.”
Tôi ngồi xuống.
Các món ăn lần lượt được mang ra. Tôi với tay gắp miếng cá kho, nhưng đĩa trước mặt đã gần cạn. Khi tôi đứng dậy định gắp thêm, mợ chồng lại nói:
“Để đó cho người lớn ăn trước. Cô ăn gì thì ăn đi, đừng chọn.”
Câu nói nhẹ bẫng, nhưng như một nhát dao mỏng.
Tôi nhìn quanh. “Người lớn” ở đây… không có tôi.
Anh Thành cuối cùng cũng lên tiếng:
“Mợ nói vậy tội vợ con quá.”
Mợ chồng quay sang, cười lạnh:
“Tội gì? Nó về làm dâu thì phải biết vị trí của mình chứ. Nhà này đâu thiếu người.”
Cả bàn im lặng.
Tôi nghe rõ nhịp tim mình đập trong tai.
Tôi bỗng nhớ lại những năm tháng đã qua. Những lần tôi chạy ngược chạy xuôi lo giỗ chạp, tết nhất. Những lần mợ chồng nhờ tôi nấu nướng từ sáng sớm, nhưng khi đến mâm cỗ, tôi lại bị xếp ngồi sau cùng.
Tôi nhớ cả lần con tôi ốm, tôi xin phép về sớm, mợ chồng nói một câu mà tôi nhớ mãi:
“Con cái cô thì cô tự lo, đừng mang cái khổ đến nhà người khác.”
Hôm nay, câu nói “Cho cô đến ăn là tốt rồi” như giọt nước tràn ly.
Tôi đặt đũa xuống.
Không mạnh. Không gây tiếng động.
Nhưng đủ dứt khoát.
“Mợ,” tôi nói, giọng bình tĩnh đến lạ, “nếu mợ thấy sự có mặt của con làm mợ khó chịu như vậy, lần sau con xin phép không đến.”
Mợ chồng sững lại. Có lẽ bà không ngờ tôi sẽ nói.
“Cô nói cái gì?”
Tôi đứng dậy. Cả căn phòng hướng mắt về phía tôi – người phụ nữ ngồi ở góc khuất, suốt mười mấy năm chỉ biết im lặng.
“Con đến đây với tư cách con dâu, vợ của cháu mợ. Con mang quà, mang lòng tôn trọng. Nhưng nếu chỉ được xem là người ăn ké, thì con nghĩ… con không cần sự ‘tốt bụng’ đó.”
Anh Thành bật dậy:
“Em…”
Tôi quay sang anh, ánh mắt không trách móc, chỉ mệt mỏi.
“Em mệt rồi.”
Mợ chồng đập tay xuống bàn:
“Cô giỏi quá rồi đấy! Ở đây không ai mời cô dạy đời!”
Tôi gật đầu.
“Dạ. Con chỉ xin một chỗ ngồi đúng nghĩa. Nếu không có… con xin phép về.”
Nói rồi, tôi cầm túi, cúi đầu chào bà nội, rồi bước ra ngoài.
Sau lưng, tiếng xì xào bắt đầu nổi lên.
Ngoài cổng, trời đã sụp tối. Gió thổi mát, nhưng lòng tôi nóng rát.
Anh Thành chạy theo.
“Sao em làm lớn chuyện vậy?”
Tôi nhìn anh.
“Anh thấy em làm lớn chuyện, hay em chỉ đang bảo vệ mình?”
Anh im lặng.
Lần đầu tiên sau nhiều năm, tôi không quay lại bàn tiệc. Không quay lại góc khuất đó.
Và tôi biết, từ hôm nay, tôi sẽ không còn ngồi ở bất kỳ góc nào mà người khác cố tình đẩy tôi vào nữa.
Dấu hiệu nhà may mắn