Tác giả: admin

Có cȃu “Năm cȃy ma”, ʟà những ʟoại cȃy mà người xưa gắn cho một màu sắc huyḕn bí nào ᵭó dựa trên hình dáng, chức năng cũng như những truyḕn thuyḗt, cȃu chuyện dȃn gian.

Có cȃu “Năm cȃy ma”, ʟà những ʟoại cȃy mà người xưa gắn cho một màu sắc huyḕn bí nào ᵭó dựa trên hình dáng, chức năng cũng như những truyḕn thuyḗt, cȃu chuyện dȃn gian.

Hơn nữa, năm cȃy ma này ⱪhȏng phải ʟà cȃy hiḗm, chúng rất phổ biḗn trong cuộc sṓng của chúng ta.

Bạn có biḗt ᵭó ʟà năm cȃy nào ⱪhȏng? Đó ʟà năm ʟoại cȃy: cȃy ʟiễu, cȃy dȃu, cȃy hoa hoè (duong hoè), cȃy dương và cȃy xoan.

Nghe có vẻ quen? Chúng có thể ᵭược tìm thấy ở mọi nơi trong tự nhiên và trong cuộc sṓng của chúng ta, vậy tại sao chúng ʟại ᵭược gọi chung ʟà “Năm cȃy ma”?

1. Cȃy ʟiễu

Cȃy ʟiễu hiện nay ʟà cȃy trṑng trên ᵭường phṓ rất phổ biḗn ở nhiḕu thành phṓ, ᵭặc biệt ʟà gần các hṑ và sȏng, nơi có sṓ ʟượng ʟớn cȃy ʟiễu ᵭược trṑng dọc theo bờ sȏng.

Chỉ vì cȃy ʟiễu dễ sṓng, cành cũng duyên dáng, duyên dáng nên từ xa xưa ᵭã ᵭược vȏ sṓ văn nhȃn ca ngợi.

Tuy nhiên, trong dȃn gian, cȃy ʟiễu ⱪhȏng chỉ ᵭược gọi ʟà “cȃy rȃm mát” mà còn gắn ʟiḕn với một sṓ hàm ý xấu.

Ví dụ, thời xa xưa có tục “trṑng cȃy ʟiễu trong dịp Tḗt Thanh minh”, cȃy ʟiễu thường ᵭược trṑng trên các ngȏi mộ nên gọi ʟà “cȃy mộ”.

Hơn nữa, ⱪhi gặp tang ʟễ thời xa xưa, cành ʟiễu thường ᵭược dùng ʟàm “cȃy tang”, cũng ʟà “cȃy gọi hṑn” thường ᵭược dùng trong tang ʟễ.

Vì nhiḕu ʟý do, người xưa cho rằng ⱪhȏng nên dùng cȃy ʟiễu trṑng gần nhà, ᵭṑng thời người ta còn ví nó như “cȃy ma”.

Ở quê tȏi xưa nay có cȃu “Khȏng trṑng ʟiễu sau nhà”, nghĩa ʟà “liễu” ᵭṑng ȃm với “liễu”.

Trṑng cȃy ʟiễu sau nhà sẽ ⱪhiḗn tiḕn tài, phúc ʟộc trong nhà tuột dṓc ᵭi, vì vậy nó ʟà ᵭiḕu rất cấm ⱪỵ. Đúng ʟà ở miḕn Nam ít người trṑng cȃy ʟiễu trước hoặc sau nhà.

Họ thường trṑng ở những hṑ nước gần nước hoặc ven ᵭường.

Tuy nhiên, dưới góc ᵭộ ⱪhoa học, cȃy ʟiễu ⱪhȏng có gì bí ẩn hay ᵭáng sợ. Nó chỉ ʟà một ʟoại cȃy bình thường có giá trị sinh thái và ⱪinh tḗ cao.

Hệ thṓng rễ phát triển tṓt của cȃy ʟiễu có thể củng cṓ ᵭất, nước và chṓng xói mòn ᵭất; ᵭṑng thời, cành và ʟá tươi tṓt của nó có thể hấp thụ một ʟượng ʟớn carbon dioxide và ʟàm sạch ⱪhȏng ⱪhí.

Ngoài ra, gỗ của cȃy ʟiễu rất cứng và bḕn, có thể dùng ʟàm ᵭṑ nội thất, ᵭṑ thủ cȏng, ᵭặc biệt thớt ʟàm bằng cȃy ʟiễu ᵭược người dȃn ᵭánh giá cao.

Ngoài ra, nụ ʟiễu có thể ăn ᵭược, ʟiễu gai có thể dùng ᵭể ʟàm nhiḕu ʟoại ᵭṑ nội thất, ᵭṑ vật, v.v., và có rất nhiḕu cȏng dụng.

2. Cȃy dȃu tằm

Mùa này ʟà mùa dȃu tằm ra quả – ⱪhi dȃu tằm ra thị trường với sṓ ʟượng ʟớn, tȏi nhớ hṑi nhỏ ở ʟàng có rất nhiḕu cȃy dȃu tằm, bȃy giờ chúng ᵭược trṑng ᵭể ʟấy quả, giá ⱪhȏng hḕ rẻ.

Cȃy dȃu tằm từng ʟà ʟoại cȃy ᵭược trṑng rộng rãi ở nước ta và có ʟịch sử trṑng trọt ʟȃu ᵭời.

Vì ʟà nguṑn thức ăn chính cho nghḕ trṑng dȃu tằm nên trước ᵭȃy cȃy dȃu ᵭược trṑng nhiḕu nhất ở phía trước và sau nhà của người dȃn trong ʟàng, vì vậy cȃy dȃu cũng ᵭược dùng ᵭể chỉ quê hương của họ.

Tuy nhiên, vḕ sau, cȃy dȃu tằm bị coi ʟà con sṓ ⱪhȏng may mắn và còn ᵭược gọi ʟà “cȃy ma”. Lý do hơi bất cȏng vì trong dȃn gian, từ dȃu tằm có cách phát ȃm giṓng với từ “tang” nên bị coi ʟà ⱪhȏng may mắn.

Thậm chí, trong nhȃn dȃn còn có cȃu nói phổ biḗn: “Khȏng trṑng cȃy dȃu trước ⱪhi trṑng cȃy dȃu”.

3. Cȃy dương hoè

Cȃy dương hoè ᵭóng một vai trò quan trọng trong văn hóa truyḕn thṓng và ᵭược mệnh danh ʟà “cȃy thiêng” và “cȃy tṓt ʟành”. Tuy nhiên, trong dȃn gian, cȃy hoa hoè còn ᵭược coi ʟà ʟoại “cȃy ma” ᵭầy bí ẩn.

Điḕu này chủ yḗu do nhiḕu nguyên nhȃn. Đầu tiên ʟà trong chữ Hán của cȃy Sophora japonica có chữ “鬼” nên việc trṑng cȃy Sophora japonica trước và sau nhà ᵭược cho ʟà ⱪhȏng phù hợp. Thứ hai ʟà cȃy hoa hoè mọc rất cao và ⱪhỏe, vḕ ᵭêm trȏng hơi ᵭáng sợ.

Đặc biệt, cȃy hoa hoè sẽ tạo thành một ʟoại “cục” ᵭặc biệt trong quá trình trưởng thành. Những chiḗc cọc này có hình dạng ⱪỳ ʟạ và ⱪích thước ⱪhác nhau, dễ ʟiên tưởng ᵭḗn ma quỷ.

Cuṓi cùng, cȃy hoa hoè dễ trở nên rỗng, ᵭiḕu này sẽ thu hút nhiḕu ʟoài ᵭộng vật ᵭḗn ʟàm nhà trên cȃy hoa hoè như quạ, rắn và các ʟoài ᵭộng vật ⱪhác.

Ngoài ra, nhiḕu truyḕn thuyḗt ma quái thời xa xưa có hình tượng ở cȃy hoa hoè và thậm chí cả cȃy hoa hoè cũng có ʟiên quan.

Cȃy sṓng ʟȃu và ᵭược cho ʟà có ⱪhả năng trở thành ʟinh hṑn.

4. Cȃy dương

Cȃy dương ʟà ʟoại cȃy cao thường mọc ở nơi hoang vu hoặc ven ᵭường.

Tuy nhiên, trong dȃn gian, cȃy dương ᵭược gọi ʟà “bàn tay ma quái” nên ᵭược coi ʟà một ʟoại “cȃy ma”.

Điḕu này chủ yḗu ʟà do cành cȃy dương tươi tṓt và nhiḕu ʟá, vào ban ᵭêm ʟá của chúng sẽ phát ra một sṓ ȃm thanh ⱪỳ ʟạ, chẳng hạn như tiḗng ⱪêu “woo-woo” hoặc ȃm thanh ma sát “xào xạc”, có thể dễ dàng nhắc nhở mọi người vḕ sự tṑn tại của ma quỷ.

Người xưa cho rằng vì ʟý do này mà cȃy dương ⱪhȏng thể trṑng trong sȃn ᵭược.

Thực tḗ, ᵭiḕu này có ý nghĩa nḗu trṑng sẽ ảnh hưởng ᵭḗn giấc ngủ.

5. Cȃy xoan

Cȃy xoan từng ʟà một ʟoại cȃy rất phổ biḗn ở vùng nȏng thȏn, ⱪý ức tuổi thơ của nhiḕu người vḕ quê hương sẽ trong ᵭó có cȃy xoan.

Cȃy xoan ᵭược coi ʟà “cȃy ma” bí ẩn. Điḕu này chủ yḗu ʟà do quả của cȃy xoan có ᵭộc.

Quả của nó ⱪhi chín trȏng rất ᵭẹp nhưng ʟại có ᵭộc và ⱪhȏng thể ăn ᵭược.

Tóm ʟại, thuyḗt “Năm cȃy ma” thực chất ʟà một ʟoại hiện tượng văn hóa dȃn gian, xét từ góc ᵭộ ⱪhoa học ngày nay thì hầu hḗt ᵭḕu ⱪhȏng có cơ sở ⱪhoa học.

Những cȃy này ʟà ʟoại thực vật phổ biḗn và phổ biḗn trong tự nhiên, mỗi ʟoại cȃy ᵭḕu có giá trị sinh thái và ⱪinh tḗ riêng.

Ví dụ như cȃy xoan ʟà cȃy cảnh cao cấp, chất ʟiệu còn có tác dụng xua ᵭuổi cȏn trùng.

Ngày xưa, nó ʟà ʟoại gỗ cao cấp ᵭể ʟàm tủ.

Vì vậy, chúng ta nên hiểu những ʟoài cȃy này bằng thái ᵭộ ⱪhoa học và trȃn trọng vẻ ᵭẹp cũng như ʟợi ích mà chúng mang ʟại.

Ngày bà Gái nhận được điện thoại của con trai, bà đang cấy dở thửa ruộng cuối cùng của mùa vụ.

Mồ hôi còn đọng trên trán, tay vẫn lấm bùn, bà nghe tiếng Hùng – đứa con trai duy nhất – hồ hởi vang lên:

– Mẹ ơi, tụi con tìm được chung cư rồi. Nhưng thiếu tiền, mẹ tính sao cái miếng đất của ông bà để lại… bán được thì tốt quá!

Bà đứng lặng giữa ruộng, nhìn về phía con đường đất ngoằn ngoèo dẫn ra quốc lộ.

Mảnh đất ấy – tài sản duy nhất bà giữ được sau cả đời lam lũ – cũng là chỗ bà dự định dựng căn nhà nhỏ khi già yếu không ra đồng được nữa.

– Con tính… bán thật à? – bà dè dặt.

– Thì mẹ sống với tụi con mà! Nhà ấy gần trường, gần bệnh viện. Mẹ lên thành phố ở, ở quê làm gì một mình? –

Hùng nói như quyết định giúp bà một việc lớn.

Rồi con dâu bà, Thuỷ, giật lấy điện thoại:

– Mẹ bán đi cho tụi con kịp đặt cọc kẻo lỡ. Mẹ lên trông cháu giúp con, con đi làm yên tâm hơn. Chứ gửi nhà trẻ tốn lắm!

---

Năm ấy, bà Gái sáu mươi ba tuổi.

Mất chồng đã mười năm, con trai là niềm an ủi lớn nhất.

Bà suy nghĩ cả tháng, ngập ngừng ký vào giấy bán mảnh đất có giá 1,5 tỷ – số tiền bà chưa từng nghĩ mình có được.

Hôm bà mang tiền lên thành phố, Thuỷ ôm lấy bà cười tươi:

– Mẹ yên tâm, con với anh Hùng sẽ lo cho mẹ chu đáo!

Hùng vỗ vai bà, nói câu khiến bà rưng rưng:

– Có mẹ mới có được căn nhà này.

Bà nhớ mãi ánh mắt biết ơn của con trai ngày hôm ấy.

---

Bà dọn về sống với vợ chồng Hùng từ khi Thuỷ sinh bé Na.

Căn hộ hai phòng ngủ, rộng rãi, sáng sủa. Ban đầu mọi thứ ấm áp và đầy tiếng trẻ con.

Ngày nào bà cũng dậy từ 5 giờ: nấu sáng, giặt đồ, dọn dẹp, rồi trông Na đến tối. Thủy đi làm về muộn, thường gắt gỏng:

– Mẹ cho nó ăn kiểu gì mà vương vãi cả ra?

– Sao mẹ không giặt riêng đồ của nó?

– Mẹ phơi áo trái rồi kìa, lần nào cũng vậy!

Bà cười hiền, đáp gọn:
– Ừ, để mẹ rút kinh nghiệm.

Có những lúc Na sốt, bà thức trắng đêm ôm cháu, xoa từng muỗng nước ấm. Hùng nhiều lần bảo:

– Mẹ khổ quá, tụi con để ý sớm chưa chắc tốt bằng mẹ.

Nhưng Hùng đi làm công trình, thường xuyên tăng ca, ít khi ở nhà. Còn Thuỷ thì bận việc, lúc nào cũng mệt mỏi, dễ cáu.

---

Bốn năm trôi qua, Na lớn tướng, vào mẫu giáo. Công việc của Thuỷ ổn định, lương cao hơn trước nhiều.

Không khí trong nhà bắt đầu thay đổi, nhẹ như gió thoảng, nhưng bà Gái cảm nhận rõ rệt.

Một hôm, Thuỷ nói với chồng ngay trước mặt bà:

– Sắp tới chắc mẹ về quê thôi anh ha? Nhà mình chuẩn bị có thêm em bé, chật chội quá.

Bà như bị ai tát.
– Còn… còn Na thì ai trông? – bà hỏi khẽ.

– Con nhờ giúp việc theo giờ. Lớn rồi, cần giáo dục chứ không chỉ giữ hộ như ngày xưa. – Thuỷ nói, giọng tỉnh bơ.

Hùng im lặng. Anh né ánh mắt của mẹ.

Buổi tối, bà hỏi con trai:
– Con… muốn mẹ về thật à?

Hùng vò đầu:
– Mẹ ơi… Thuỷ nó không tiện nói nhưng ở chung lâu dễ phát sinh chuyện. Với lại… con cũng muốn nhà có không gian riêng.

– Thế cái nhà này… có phần của mẹ không? – Giọng bà run run.

Hùng thở dài:
– Mẹ nói gì vậy. Mẹ cho tụi con mua nhà, nhưng giấy tờ đứng tên vợ chồng con chứ. Mẹ ở nhờ thôi mà.

Câu nói chạm đáy trái tim bà.

Bà nhớ rõ lúc đưa tiền, Hùng còn ôm bà nói “mẹ cũng có phần”. Nhưng hóa ra “phần” của bà là những năm tháng làm giúp việc không công.

Cả đêm hôm ấy bà không ngủ được. Bà gom từng bộ quần áo cũ, gấp gọn gàng.

Mỗi món đồ đều kèm theo một kỷ niệm: chiếc áo len bà đan cho Na, cái khăn quàng mà Hùng mua cho bà mấy năm trước.

Sáng hôm sau, Thuỷ đứng ở cửa bếp, nói nhẹ như không:

– Mẹ thu xếp đi sớm cho tiện. Thứ bảy tụi con còn dọn phòng chuẩn bị sinh thêm bé.

Cánh cửa phòng ngủ sau lưng bà khẽ đóng lại.
Kiểu như tiếng đóng chốt của một cánh cửa khác – cánh cửa trong lòng.

---

Ngày bà về quê, trời mưa lất phất. Chuyến xe khách xóc nảy, tiếng động cơ rền đều đều như ru bà vào giấc ngủ buồn.

Về lại mảnh đất cũ, nơi từng là nhà của bà… chỉ còn bãi trống. Chủ mới đã phá đi để xây căn nhà kiên cố.

Bà đứng nhìn mà mắt cay xè. Bà không còn nhà để về nữa. Đành phải qua tá túc ở nhà người em gái.

Người em ái ngại:
– Chị về thì cứ ở đây. Nhưng sao không ở với thằng Hùng?

Bà chỉ cười, nụ cười như khô héo.
– Chắc duyên mẹ con tới đó thôi.

---

Những tháng sau, cuộc sống của bà chật vật nhưng bình yên. Bà xin làm phụ nhặt rau cho quán cơm gần chợ, ngày được trăm nghìn.

Buổi tối, bà hay ngồi trước hiên, nghe radio, đôi khi bật khóc khi nhớ tiếng Na bi bô.

Hùng ít gọi. Thuỷ gần như không liên lạc. Chỉ có bé Na thỉnh thoảng được bố cho gọi video:
– Bà ơi, bao giờ bà lên chơi nữa?

Mỗi lần như vậy, tim bà đau nhói.

---

Một buổi chiều tháng Mười, trời quê nổi gió lạnh. Bà đang rửa rau thì nhận cuộc điện thoại. Giọng người phụ nữ gấp gáp:

– Chị Gái phải không? Tôi là hàng xóm ở chung cư nhà cháu Hùng. Nó bị tai nạn xe… đang cấp cứu!

Bà đánh rơi rổ rau.

Trong khoảnh khắc, tất cả những tủi hờn của bốn năm trời tan biến chỉ bởi hai chữ “tai nạn”.

Bà bắt chuyến xe sớm nhất lên thành phố. Khi đến bệnh viện, Thuỷ đang ngồi trên ghế, khuôn mặt tiều tụy. Thấy bà, cô đứng bật dậy:

– Mẹ… mẹ lên rồi ạ…

Bà không nói gì, chỉ chạy vào phòng cấp cứu. Hùng nằm đó, mặt trắng bệch, chân băng bó. Bác sĩ bảo không nguy hiểm đến tính mạng nhưng cần người chăm sóc dài ngày.

Thuỷ đứng thở dài:
– Con còn bé Na, rồi còn đi làm… Con không cáng đáng nổi hết…

Ý cô chưa nói hết, bà đã tự hiểu.

Một cảm giác rất cũ ùa về – cảm giác đôi vai nhỏ lại phải gánh thêm một lần nữa.

---

Những ngày chăm con trai ở bệnh viện, bà kiệm lời, chỉ tỉ mỉ từng chút một: lau người, đút cháo, xoa dầu giảm đau. Hùng nhìn mẹ, mắt đỏ hoe:

– Mẹ… mẹ giận con lắm phải không?

Bà chỉ lắc đầu:
– Con là con của mẹ. Con có làm sai mấy, mẹ cũng thương.

Hùng bật khóc như đứa trẻ.

Khi xuất viện, Thuỷ chủ động nói:
– Mẹ về nhà tụi con ở lại nhé. Dạo này con thấy… con sai nhiều quá…

Bà nhìn căn chung cư – nơi bà từng bị đuổi đi. Bà chậm rãi đáp:

– Mẹ không giận gì nữa. Nhưng mẹ ở đây… lại thành gánh nặng cho tụi con. Mẹ quen sống dưới quê rồi.

Thuỷ cúi mặt, im lặng.

Na ôm lấy chân bà:
– Bà ở lại với con đi!

Bà bế Na lên, hôn lên mái tóc thơm mùi trẻ con:
– Khi nào rảnh thì bố mẹ đưa con về quê chơi với bà nhé.

Cô bé gật đầu, mắt ngấn nước.

---

Mấy tháng sau, Hùng chủ động gửi tiền về phụ mẹ thuê căn nhà nhỏ gần chợ quê. Anh gọi điện thường xuyên, Thuỷ cũng thay đổi, lễ phép và mềm mỏng hơn.

Sinh nhật bà, cả nhà đưa Na về quê, tự tay nấu cho bà một bữa cơm đầm ấm. Thuỷ nói:
– Con xin lỗi mẹ. Con đã quên mất mẹ là người hy sinh nhiều nhất.

Bà chỉ cười hiền:
– Tha thứ dễ mà. Chỉ mong tụi con thương nhau, sống tử tế là mẹ vui.

---

Dù vậy, mỗi tối trước khi ngủ, bà vẫn nhìn ra cửa sổ.
Gió thổi nhè nhẹ qua tấm rèm cũ. Bà nghĩ về cuộc đời mình – gần bảy chục năm, chỉ có một tài sản duy nhất đã trao đi vì tương lai của con.

Có người hỏi, bà có hối hận không?

Bà chỉ lắc đầu.
Không hối hận.
Nhưng bà… đã biết cách giữ lại một phần của mình.

Phần ấy là căn nhà nhỏ bà tự thuê.

Là cuộc sống độc lập không phụ thuộc vào lòng thương của bất kỳ ai.

Và là bài học lớn dành cho chính con trai bà – rằng tình thương không thể mãi là sự cam chịu.

Hùng hiểu điều đó khi nhìn mẹ già một mình sắp xếp từng thứ trong căn nhà mới, ánh mắt bình yên nhưng mạnh mẽ.

Còn bà hiểu rằng:
Có đôi khi, để yêu một ai đó đúng nghĩa, phải học cách đứng ra khỏi cuộc đời họ… để họ biết giá trị của mình.

Tôi kéo vali bước lên toa tàu số 7 vào buổi chiều muộn.

Đây là chuyến tàu cuối trong ngày, đưa tôi từ thành phố về lại quê để tái khám sau cuộc phẫu thuật cột sống cách đây hai tuần.

Tôi giấu lớp nẹp cố định dưới áo phao rộng, từng bước một cố không để ai chú ý đến lưng mình. Bác sĩ dặn tôi phải nằm thẳng, hạn chế leo trèo.

Vì thế, khi đặt vé, tôi đã cố gắng mua cho bằng được giường tầng dưới.

Chỉ có vị trí đó tôi mới có thể chịu đựng được hành trình hơn mười tiếng.

Toa tàu không đông lắm, nhưng mùi thức ăn, tiếng nói chuyện và tiếng bánh sắt nghiến lên đường ray tạo một không khí đặc trưng mà tôi luôn cảm thấy vừa quen vừa nghẹt thở. Tôi tìm đến giường số 17 – giường tầng dưới bên trái. Một chỗ khá ổn, gần cửa sổ.

Chuyến tàu chậm rãi lăn bánh. Tôi nằm xuống, kéo nhẹ chăn, mắt bắt đầu ríu lại.

Nhưng chỉ vài phút sau, tôi nghe tiếng ai đó lên tiếng phía đầu toa.

“Chị ơi, chị nằm tầng dưới nhé? Phòng bên thiếu giường dưới cho bà bầu, chị nhường giùm được không?”

Tôi giật mình mở mắt.

Trước giường tôi là một phụ nữ tầm ba mươi tuổi, bụng bầu khá lớn, bên cạnh còn có một chị nhân viên toa tàu. Một vài hành khách tò mò cũng quay sang nhìn.

Tôi ngẩng người dậy chậm chạp. Lưng đau thắt lại một cách buốt nhói.

“Em… xin lỗi, nhưng em không đổi được,” tôi nói nhỏ.

Người phụ nữ mang thai nhíu mày. “Tôi đang mang bầu, em biết không? Leo lên tầng trên nguy hiểm lắm.”

Tôi cắn môi. “Em hiểu… nhưng em thật sự không đổi được. Em có lý do riêng.”

Tiếng xì xào lập tức nổi lên ở những giường xung quanh.

“Con bé này vô cảm ghê.”

“Bầu bí mà không nhường thì còn gì là người.”

“Thời nay sinh viên ích kỷ thật.”

Người phụ nữ bầu thở dài rõ to, như cố tình cho cả toa nghe.

“Chị không ép, nhưng em nghĩ lại coi? Chị đi xa nhà, lại mang bầu, em có mỗi việc leo lên trên mà cũng không chịu.”

Tôi cúi mặt. Đôi tay đặt lên chăn đang run lên thật sự. Không phải vì sợ bị mắng – mà vì tôi… không thể.

Tôi không thể leo lên tầng trên dù chỉ là một bậc. Vết mổ sau lưng còn chưa liền.

Bước lên quá cao một nhịp thôi cũng có thể làm xương lệch lại.

Chị nhân viên toa tàu nhìn tôi, vẻ hơi khó chịu. “Em đổi giùm đi, cũng là tạo điều kiện cho người ta một chút.”

Tôi cố gắng nói lần nữa: “Em thật sự không thể leo lên được.”

Một bác đàn ông giường đối diện xen vào:
“Không leo được thì bò từ từ cũng được con ạ, người ta bầu bí thế kia…”

Cả toa bắt đầu náo loạn. Mỗi người một câu, như những mũi kim nhỏ đâm vào tai tôi.

“Sinh viên thời nay sống lạnh lùng.”

“Nhìn cũng xinh xắn mà lòng dạ…”

“Nản.”

Tôi chỉ biết im lặng. Lưng tôi đau đến mức chỉ cần ngồi thêm một chút là toát mồ hôi.

Mọi lời giải thích nghẹn cứng trong cổ. Tôi không muốn kể giữa cả chục con người rằng mình vừa phẫu thuật cột sống.

Tôi không muốn đem bệnh tật của bản thân ra để “chứng minh” rằng mình không sai. Tôi mệt mỏi. Tôi chỉ muốn về nhà.

Thấy tôi không nói gì, người phụ nữ mang thai lắc đầu bực dọc rồi bước về cuối toa.

Nhưng tiếng xì xào thì vẫn còn đó, dai dẳng như tiếng ong vo ve.

Tôi quay mặt vào tường, hít sâu. Nhưng không thể ngủ.

---

Tàu chạy suốt đêm. Tôi nằm bất động, mỗi lần trở mình là một lần đau rát.

Những lời nói lúc nãy vẫn vang bên tai, như những vết cào xé.

Đến gần ga nhỏ ở tỉnh nhà, tôi bắt đầu thu dọn đồ. Tàu dừng trong bốn phút.

Tôi không muốn chậm trễ. Tôi nhấc vali xuống đất, rồi nhìn giường của mình lần cuối.

Tôi lấy từ túi áo một tờ giấy gấp bốn, đặt ngay ngắn lên gối. Một lúc lâu mới rời mắt khỏi nó. Tôi không để lại lời trách móc, cũng không muốn giải thích dài dòng. Nhưng tôi biết, họ cần hiểu.

Khi bước xuống tàu, lưng tôi đau đến mức phải vịn vào thành cửa. Nhưng ít nhất… tôi sắp về đến nhà.

---

Ngay sau khi tôi rời đi, trong toa tàu vẫn còn xôn xao chuyện từ tối qua. Người phụ nữ mang thai ở giường cuối toa cau có:

“Thật sự em không hiểu nổi tụi nhỏ giờ. Lên tàu chỗ có mỗi vậy mà cũng không giúp nổi người ta.”

Bác đàn ông lúc trước cũng hùa theo:

“Tao nhìn thấy nó khỏe mạnh mà. Đứa nào tin nó không leo được?”

Một cô gái trên giường tầng trên bĩu môi: “Thời buổi này ai cũng ích kỷ, ai cũng có ‘lý do riêng’ hết.”

Đúng lúc đó, nhân viên toa tàu đi ngang và trông thấy tờ giấy trên gối giường 17.

Chị ta nhặt lên. “Ủa, cô bé để quên gì nè.”

Cả toa lại chú ý.

Chị ta mở tờ giấy ra. Chỉ vài dòng chữ đơn giản, nắn nót.

Chị đọc thành tiếng.

“Em không từ chối vì ích kỷ. Em vừa mổ cột sống, bác sĩ dặn tuyệt đối không được leo cao hay ngồi lâu.
Hôm nay em về quê tái khám.
Em xin lỗi vì không thể giải thích khi mọi người trách móc.
Chúc chị mẹ tròn con vuông.”

Cả toa im phăng phắc.

Không ai nói thêm một tiếng nào.

Người phụ nữ mang thai đứng chết lặng. Mắt chị chớp liên tục.

Bác đàn ông lúc nãy đỏ bừng cả mặt, tránh ánh mắt của mọi người.

Cô gái trên tầng trên khựng lại, nắm chặt mép giường.

Một ông cụ đầu bạc nằm ở giường kế bên chậm rãi nói, giọng trầm và run:

“Con bé đó… tối qua trở mình còn cố nén không rên một tiếng. Tôi nghe thấy. Lưng nó chắc đau lắm.”

Một hành khách khác lẩm bẩm: “Nếu là tôi… chắc tôi cũng không dám leo lên.”

Chị nhân viên toa tàu thở dài nặng nề. “Tôi… tôi không biết em ấy bệnh như vậy.”

Người phụ nữ mang thai ngồi xuống, tay xoa lên bụng mình. Giọng chị nhỏ đến mức như tự nói cho chính mình nghe:

“Giá như… giá như tôi hỏi kỹ hơn.”

Không gian nặng nề đến mức nghe rõ tiếng bánh tàu nghiến lên đường sắt.

---

Tàu tiếp tục chạy về đêm, nhưng toa tàu số 7 chìm trong sự im lặng khó tả. Không còn ai bàn tán chuyện gì nữa. Thỉnh thoảng ai đó lại nhìn về giường số 17 – giờ chỉ còn chiếc gối phẳng với tờ giấy gấp lại ngay ngắn.

Một cô gái trẻ khẽ nói: “Sao lúc đó mình nỡ nói những lời đó ta…”

Một bác lớn tuổi chen vào: “Áp lực đám đông đó con. Khi nhiều người trách, mình dễ trách theo. Mà quên mất người ta cũng có nỗi khổ riêng.”

Lời bác nói khiến ai cũng cúi đầu.

---

Gần sáng, tàu chuẩn bị vào ga lớn tiếp theo. Trời hửng một vệt sáng mỏng như sợi chỉ cắt ngang màn đêm. Trong ánh sáng ấy, tờ giấy trên gối giường 17 vẫn nằm đó, im lìm, nhưng nó như nặng thêm cả tấn cảm xúc.

Chị nhân viên toa tàu bước đến, gấp lại thật gọn, rồi giữ bên mình. Có lẽ chị sẽ nhớ chuyện này rất lâu – như một bài học nghề, và như một bài học làm người.

Còn những hành khách đêm ấy, khi kể lại câu chuyện, ai cũng sẽ hạ giọng ở đoạn cuối.

Vì đôi khi…

Không phải lúc nào người im lặng cũng là người sai.
Và không phải lúc nào người cần giúp đỡ nhất… cũng là người đang mở miệng yêu cầu.

Họ đã phán xét một cô gái không nói một lời, nhưng lại không biết rằng chính sự im lặng ấy đang gồng gánh nỗi đau mà họ chẳng ai nhìn thấy được.

---

Còn tôi – người rời toa tàu trước năm phút – không biết rằng sau lưng mình là cả một toa tàu lặng thinh trong hối hận.

Tôi chỉ biết rằng, có những nỗi đau không cần phô bày.

Và có những điều… chỉ nên nói ra bằng một tờ giấy nhỏ đặt lại trên chiếc giường mà mình đã nằm suốt một đêm dài.

Ngày ký đơn ly hôn, tôi không khóc. Không phải tôi mạnh mẽ gì. Chỉ là tôi đã khóc hết nước mắt từ ba tháng trước, khi phát hiện ra người đàn ông tôi gọi là chồng đang đưa bồ nhí về chính chiếc giường cưới.

Hôm đó, anh ta cười, nụ cười nhếch mép rất giống thần thái của một người vừa chiến thắng.

– Xong rồi nhé, cuối cùng cũng giải thoát cho nhau.

Tôi lặng im, chỉ ký tên. Trang giấy mỏng dính. Ba năm hôn nhân, cuối cùng chỉ được tóm gọn lại trong vài dòng chữ vô âm.

Không có tranh chấp tài sản. Không yêu cầu quyền nuôi con (vì chưa có con). Không ràng buộc.

Một kết thúc sạch sẽ đến trơ trọi.

Hay đúng hơn, anh ta nghĩ là như thế.

Chỉ một mình anh ta nghĩ như vậy.

---

Tên anh là Khôi. Trẻ hơn tôi hai tuổi. Đẹp trai, nói năng ngọt như mía lùi. Khi yêu, tôi nghĩ mình là người may mắn. Khi cưới, tôi nghĩ mình là người được chọn.

Nhưng khi ly hôn, tôi mới biết:

Tôi chỉ là người được sử dụng.

Chúng tôi cưới nhau khi tôi vừa nhận điều hành công ty nội thất của cha mẹ để lại. Khôi lúc đó chỉ là nhân viên bình thường trong phòng sale, quen nhau qua dự án mở showroom mới.

Ban đầu anh ta đối xử tốt lắm. Lo cho tôi từng chút, làm vợ của anh ta như hoàng hậu.

Cho đến khi tôi đứng tên căn biệt thự ở Thảo Điền – ngôi nhà mà anh ta luôn nói “em cứ để tên cho đủ thủ tục, tài sản thì là của vợ chồng mình mà.”

Cho đến khi bố mẹ chồng bắt đầu quen với việc tôi trả tiền viện phí, sửa nhà, lo tết nhất.

Cho đến khi Khôi nói:
– Em đứng tên thôi chứ chủ là nhà anh phải biết.

Tôi cười.

Tôi từng là một người phụ nữ tin vào lòng tốt.

Nhưng tôi không còn là cô gái đó nữa.

---

Ba tháng trước, tôi phát hiện ra tin nhắn “cưng”, “vợ bé yêu”, “tụi mình cưới nhé”.

Người thứ ba tên Vy. Nhân viên mới vào phòng marketing công ty tôi.

Tôi đến gặp Khôi lúc 1 giờ sáng, đưa điện thoại ra trước mặt:
– Đây là gì?

Anh ta nhìn tôi, không hoảng hốt, không sợ hãi. Như thể đã chuẩn bị sẵn câu trả lời từ lâu.

– Anh yêu cô ấy. Chúng ta nên dừng lại.

Tôi đã chờ anh xin lỗi. Tôi đã chờ anh giải thích rằng chỉ là phút bồng bột.

Nhưng anh ta thậm chí còn không bận tâm.

– Ly hôn đi. Cho cả hai tự do.

Tôi im lặng. Trong im lặng ấy, tôi thấy rõ một điều:

Anh ta đã có kế hoạch.

Và điều quan trọng hơn, là anh ta nghĩ tôi sẽ khóc lóc, níu kéo, làm ầm lên.

Proof sai.

---

Quay lại ngày ký đơn.

Vừa rời tòa, Khôi cười sáng rỡ như diễn viên trong phim:
– Anh đi gặp Vy đây. Tối cả nhà ăn mừng tự do.

Tôi chỉ gật đầu:
– Chúc anh hạnh phúc.

Khôi nhìn tôi với ánh mắt hả hê:
– Cảm ơn em vì đã tự nguyện rút lui. Không phải ai cũng thông minh như vậy đâu.

Trong mắt anh ta, tôi là kẻ thua cuộc.

Nhưng anh ta không biết rằng trước ngày ký đơn ly hôn… tôi đã đổi toàn bộ giấy tờ pháp lý của căn nhà sang tên công ty tôi. Và công ty đó là tài sản riêng trước hôn nhân đã được công chứng.

Với tôi, không bao giờ có chuyện:
người phản bội lại được sống trong thứ tôi xây dựng.

---

Tối hôm đó, gia đình chồng rộn ràng như mở hội.

Tin nhắn gửi vào nhóm gia đình: “Tối nay ăn mừng giải thoát cho Khôi.”

Tôi thậm chí còn không được mời.

Tôi không buồn. Chỉ thấy nực cười.

Mẹ chồng từng rất yêu quý tôi. Nhưng khi Khôi có nhân tình mới, tôi đột nhiên trở thành vật cản. Bà từng nói:
– Phụ nữ thì nên biết thân phận. Vy nó trẻ, xinh, biết điều. Còn cô, cô phải nghĩ cho tương lai của Khôi chứ!

Tương lai của Khôi?

Là tôi phải tự động biến mất?

Được thôi.

Nhưng tôi biến mất theo cách của tôi.

---

Tối đó, trong nhà hàng hải sản sang trọng, Khôi quỳ xuống, mở hộp nhẫn kim cương to như ngón tay cái. Một viên đá cắt sáng rực rỡ, ước tính phải 3 tỷ.

– Vy, em đồng ý lấy anh chứ?

Vy ôm miệng khóc sụt sùi:
– Tất nhiên là đồng ý!

Cả gia đình chồng vỗ tay.

Tôi nhận được tin qua một người bạn.

Tôi không đau nữa. Tôi chỉ thấy nhẹ nhàng.

Vì tôi biết lát nữa thôi, họ sẽ gặp điều bất ngờ nhất cuộc đời.

---

Khuya, khoảng gần 11 giờ, họ kéo nhau về nhà.

Biệt thự tắt đèn, im phăng phắc.

Khôi mở cửa bằng vân tay.

Cửa bật ra.

Và cả nhà sững sờ.

Toàn bộ biệt thự trống trơn.

Không đồ nội thất, không đồ điện tử, không tủ lạnh, không bộ sofa nhập từ Ý, không tranh treo tường, không chiếc đèn pha lê khổng lồ trị giá 600 triệu mà tôi đặt hàng từ Pháp.

Chẳng có gì hết.

Trống huơ trống huếch.

Trống đến mức tiếng bước chân vang như tiếng gõ vào tim.

Mẹ chồng hét lên:
– Trời ơi!!! Ai dọn nhà vậy?

Vy hoảng hốt:
– Bị trộm hả anh?

Khôi tái mặt, chạy vào mọi phòng, bật hết đèn lên.

Căn phòng ngủ cũng trống.

Thậm chí rèm cửa tôi cũng mang đi.

Anh ta như phát điên:
– Linh đâu? Linh đâu rồi?

Mẹ chồng la lên:
– Gọi cho nó! Gọi cho nó ngay!

Khôi bấm số tôi. Tôi nghe máy chỉ sau hai hồi chuông.

– Linh! Em làm cái gì nhà tôi?

– Nhà anh? Tôi cười nhẹ. Anh nhầm rồi.

– Cái gì?

– Ngôi nhà đó thuộc sở hữu của Công ty LNA Interior. Mà công ty đó là tài sản riêng của tôi. Không phải tài sản chung. Không phải tài sản của nhà chồng. Không phải tài sản của anh.

Im lặng ở đầu dây bên kia.

– Tôi đã gửi thông báo quyền sử dụng và bảo vệ tài sản đến công an phường từ sáng. À, và hợp đồng bảo vệ cũng đã ký từ tuần trước.

Tôi nói chậm rãi, rõ từng chữ:
– Chúc mừng anh. Bây giờ anh không chỉ mất vợ. Anh mất luôn nhà.

Khôi hét lên:
– Cô điên rồi! Rồi cô tính ở đâu?

Tôi mỉm cười:
– Tôi ở nhà khác. Tôi có rất nhiều nhà.

Im lặng lần nữa.

– Còn anh thì sao?

Tôi nghe tiếng mẹ chồng gào lên phía sau:
– Con ơi, làm sao bây giờ? Nhà là của nó thật sao?

Khôi cuống quýt:
– Linh, anh nói chuyện được không? Mình gặp nhau…

Tôi cắt lời:
– Anh còn có Vy cơ mà?

Anh im lặng.

Tôi nói câu cuối cùng:
– Đừng đem sự phản bội của anh đi gắn vào danh nghĩa giải thoát. Không phải tôi không thể sống thiếu anh. Mà là anh không xứng đáng sống cùng thứ tôi tạo ra.

Tôi cúp máy.

---

Ba ngày sau, tin đồn trong công ty ầm ầm:

“Vy bỏ việc.”
“Nhẫn 3 tỷ là Khôi vay tiền trả góp.”
“Gia đình Khôi bị ép chuyển đi vì không có quyền ở đó.”

Người đàn ông từng nói ly hôn là giải thoát, cuối cùng phải thuê phòng trọ.

Còn tôi, tôi ngồi trong căn hộ view sông, uống café, mở dự án mới.

Tôi không trả thù ai cả.
Tôi chỉ trả lại mọi thứ về đúng vị trí.

Nhiều người hỏi tôi:
– Chị không tiếc à?

Tôi lắc đầu.

Tiếc người không biết trân trọng mình mới đáng tiếc.

Còn tiếc một kẻ coi thường mình thì đúng là ngu ngốc.

---

Một tháng sau, Khôi hẹn gặp tôi.

Tôi đến, chỉ để nhìn xem người đàn ông từng nghĩ mình thắng đã trở thành gì.

Anh ta gầy đi, mắt thâm quầng.

– Linh… cho anh xin lỗi.

– Em không cần lời xin lỗi đó.

– Anh sai rồi.

– Sai hay không, không còn quan trọng nữa. Điều quan trọng là anh biết mình đã mất gì.

Khôi cúi đầu:
– Em vẫn còn thương anh, đúng không?

Tôi cười. Chưa bao giờ tôi thấy câu hỏi nào lố bịch đến vậy.

– Tôi thương chính mình trước.

– Nhưng… anh không sống nổi nếu không có em.

– Anh vẫn sống được mà. Chẳng phải anh đang cố gắng sao?

Khôi nhìn tôi, mắt đỏ lên:
– Em cho anh một cơ hội được không?

Tôi ngả người về phía trước, nhìn thẳng vào mắt anh:

– Cơ hội là thứ chỉ dành cho người biết trân trọng nó. Mà anh thì không.

Anh run run:
– Anh nhớ em.

Tôi nói nhẹ như hơi thở:
– Còn tôi thì không.

Tôi đứng dậy ra về.

Khôi không níu tay tôi. Có lẽ, anh biết mình không còn quyền đó nữa.

---

Sau này, nhiều người hỏi tôi:

“Bao nhiêu phần vợ chồng tìm đến ly hôn rồi quay lại?”

Tôi luôn trả lời bằng câu này:

“Việc quay lại với người đã phản bội chỉ giống như nhặt lại chiếc gương vỡ. Dù có dán lại được thì vết nứt vẫn nằm đó.”

Tôi không quay đầu. Tôi không tiếc. Và tôi chưa từng hối hận.

Vì tôi biết một điều:

Không phải ai rời đi cũng là người thua cuộc.

Có những người rời đi chính là chiến thắng.

Và tôi chính là một trong số đó.

Mười năm nay, cả làng Tân Phúc đều quen với cảnh Mai – người phụ nữ gầy gò, một mình cõng đứa con trai năm tuổi đi qua con đường đất đỏ mỗi sáng.

Không chồng.
Không nhà cửa tử tế.
Không ai đứng ra thừa nhận đứa bé.

Người ta nhìn cô bằng ánh mắt thương hại xen khinh bỉ.

“Đàn bà không giữ nổi bố đứa nhỏ.”
“Chắc nó cũng chẳng tử tế gì nên người ta bỏ.”
“Con trai lớn lên chắc cũng y chang.”

Mai nghe hết. Nhẫn nhịn hết.
Chỉ có bé Bin, đôi mắt trong veo, là lý do duy nhất khiến cô còn đứng được giữa bao lời cay nghiệt.

---

Chiều hôm ấy, trời đang nắng bỗng đổ mưa rào. Mai đang thu quần áo thì tiếng động cơ ô tô vang lên trước cổng. Cả xóm đổ ra xem — bởi trong cái làng nghèo này, hiếm có chiếc xe nào sang đến vậy.

Một chiếc sedan đen bóng dừng lại.
Cửa mở ra.

Huy bước xuống — người đàn ông mà Mai không bao giờ nghĩ sẽ còn gặp lại.

Anh mặc sơ mi trắng, tay đeo đồng hồ kim loại, dáng vẻ không còn giống anh kỹ sư nghèo của 10 năm trước nữa.

Cả làng bắt đầu xì xào:

“Ờ kìa, đẹp trai thế kia mà bỏ nó?”
“Chắc đến đón con mà không nhận mẹ.”
“Hay đến đòi đứa bé?”

Mai ôm chặt Bin. Tim cô đập thình thịch.

Huy dừng trước cửa, khẽ nói:

“Mai… chúng ta cần nói chuyện.”

Giọng anh bình tĩnh nhưng ẩn chứa sự quyết liệt khiến cả đám hàng xóm tò mò dồn lại đứng xem.

Mai nghiến răng:
“Tôi không còn gì để nói với anh nữa.”

Nhưng Huy không để cô tránh. Anh cúi xuống nhìn Bin — đứa bé có đôi mắt giống anh đến lạ.

“Con trai…”
Bin nép vào mẹ.

Mai gắt lên:
“Anh im đi. Cả đời này nó chỉ có tôi là cha mẹ.”

Đám đông bắt đầu nhao nhao:

“Úi giời, giờ còn đòi nhận?”
“Giờ giàu rồi mới mò mặt về à?”

Huy quay người lại, lạnh lùng nhìn tất cả.

Và anh nói một câu khiến cả xóm nín lặng:

“Tôi đến để xin lỗi Mai… và tuyên bố trước mọi người:
Năm mảnh đất mặt đường ở khu trung tâm — đang đứng tên tôi — đều là tài sản của cô ấy và con trai.”

Cả làng chết lặng.
Một vài bà già há hốc miệng.

Mai đứng sững, không hiểu chuyện gì đang xảy ra.

Huy lấy từ cặp ra một xấp giấy đỏ, giơ lên trước mặt mọi người.

“Mười năm trước, gia đình tôi ép tôi sang nước ngoài gấp. Tôi không thể đưa Mai đi cùng. Không thể nói lý do. Họ bắt tôi ký thỏa thuận cắt liên lạc với cô ấy… nếu không, họ sẽ phá sự nghiệp của tôi và làm hại cả mẹ tôi.”

Tiếng xì xào tắt hẳn.

Huy nhìn thẳng vào mắt Mai, giọng nghẹn lại:

“Tôi không dám trái lệnh. Nhưng tôi vẫn để lại năm mảnh đất — đứng tên tôi — nhờ người bạn thân giữ hộ, chờ đến ngày có thể quay về gặp mẹ con em.”

Mai run rẩy:
“Anh… anh nói thật?”

Huy gật đầu, mắt đỏ lên:

“Anh đủ mạnh rồi. Không ai có thể cấm anh chăm sóc mẹ con em nữa.”

Đấy là lúc trái tim Mai như bị bóp lại — vừa đau, vừa trào lên một nỗi uất nghẹn mà cô kìm suốt 10 năm.

Huy quay sang hàng xóm, từng chữ rành rọt:

“Từ nay, bất kỳ ai xúc phạm mẹ con cô ấy… chính là xúc phạm gia đình tôi.”

Cả làng cúi gằm, không ai dám nói thêm lời nào.

Mai ôm Bin, nước mắt rơi xuống má con.
Cậu bé ngơ ngác hỏi:

“Mẹ ơi… chú đẹp trai là ai?”

Mai chưa kịp trả lời thì Huy đã quỳ xuống trước bé, hai tay run lên:

“Ba đây con… Ba xin lỗi vì đã đến muộn quá lâu.”

Bin ngập ngừng một lúc, rồi nhìn sang mẹ.
Mai gật đầu khẽ.

Cậu bé rụt rè đưa tay chạm vào Huy:

“Ba thật hả?”

Huy bật khóc.

Cả xóm Tân Phúc im như tờ.

Chỉ có giọng Mai khẽ vang lên, nứt ra nhưng đầy tự trọng:

“Nếu anh đã quay về… thì từ nay, chúng ta làm lại.”

Chiếc xe sang vẫn đỗ trước sân nhà cấp bốn cũ kỹ, nhưng lúc này, cả làng chẳng ai dám cười nữa — vì họ biết họ vừa chứng kiến một cú lật mặt cuộc đời.

Tiệc đầy tháng bé Minh Khuê đông nghịt người. Nhà chồng tôi dựng rạp tận ngoài ngõ, ai cũng đến chúc mừng, riêng Hân — em gái chồng — thì đến muộn, gương mặt hất hàm đặc trưng như thể cả bữa tiệc này chỉ để phục vụ mình nó.

Nó đặt túi xuống ghế, mắt liếc cái nôi hồng của con tôi, rồi buông một câu chát chúa:

“Trời đất ơi, đẻ con gái hả chị? Đúng là số không ai thương. Nhà này bao đời đẻ toàn con trai, đến chị thì… hên xui quá ha!”

Mấy bác trong họ nhìn nhau, cười trừ.
Tôi còn chưa kịp đáp thì Hân lại dí sát mặt, giọng the thé:

“Mà chị mời em đến đầy tháng cháu thì cũng phải có phong bì chứ? Chứ đẻ con gái, tốn kém chi? Để dành tiền đẻ đứa sau đi chị.”

Tôi đặt nhẹ muỗng xuống bàn.
Cả tháng nay tôi nhịn hết — nhịn mẹ chồng soi mói, nhịn hàng xóm xì xào, nhịn việc chồng tôi bênh em gái vô lý. Nhưng hôm nay… tôi không muốn nhịn nữa.

Tôi nhìn thẳng Hân, nói chậm rãi:

“Còn hơn người… không biết đẻ.”

Hân đứng phắt dậy, mặt đỏ bừng:

“Chị nói ai? Chị dám á?”

Mọi người bắt đầu xôn xao. Mẹ chồng tôi — bà Dư — cau mày:

“Con ăn nói cho cẩn thận, Hân nó chưa có chồng thì chưa đẻ, mắc gì nói vậy?”

Tôi bật cười, nhưng là kiểu cười lạnh khiến cả bàn im bặt.

“Con nói đúng người, mẹ ạ.”

Tôi với tay cầm bát canh măng nóng bốc hơi nghi ngút, tiến đến trước mặt Hân.
Nó còn chưa kịp phản ứng, tôi nghiêng nhẹ tay — xoạt! — bát canh đổ thẳng lên chiếc váy trắng nó vừa khoe mua gần triệu bạc.

Hân hét toáng:

“Chị điên rồi hả?”

Tôi ném luôn cái bát xuống bàn cạch một cái, rồi lấy từ túi áo ra một tờ giấy gấp làm ba.

Tôi hất nó trước mặt cả nhà chồng:

“Muốn biết vì sao nó không biết đẻ không? Đọc đi.”

Mọi người chết lặng.
Hân run rẩy mở tờ giấy ra.

Giấy xét nghiệm hiếm muộn.
Tên: Nguyễn Ngọc Hân.
Kết luận: buồng trứng ngừng hoạt động sớm — khả năng mang thai tự nhiên gần như bằng 0.

Mặt mẹ chồng tôi tái mét.
Chồng tôi — Long — đứng dậy sững sờ:

“Hân… đây là…”

Hân lắp bắp, nước mắt chảy ròng:

“Ai… ai đưa cho chị cái này? Chị… chị theo dõi tôi?”

Tôi khoanh tay, nói đủ lớn để cả họ nhà chồng nghe rõ:

“Không ai theo dõi ai cả. Đứa em ‘hỗn như quỷ’ của anh chồng tôi đi khám chung bệnh viện với tôi. Nó văng giấy ngay trước cửa phòng khám. Tôi nhặt giúp… và hôm nay nó xúc phạm con gái tôi, nên tôi trả lại.”

Không gian im phăng phắc.

Tôi bước đến cạnh cái nôi, vén nhẹ khăn của Minh Khuê, rồi nói rõ từng chữ, giọng sắc như dao:

“Con gái tôi sinh ra là phước.
Còn chuyện ‘đẻ con trai để nối dõi’ — lỗi không phải ở mẹ.
Muốn trách thì trách đàn ông trong nhà này.”

Mấy ông chú trong họ giật bắn người.
Mẹ chồng tôi chụp ngực vì sốc.

Long tái mặt, lắp bắp:

“Ý… ý em là sao?”

Tôi liếc anh một cái sắc lẻm:

“Anh quên rồi hả? Giới tính do nhiễm sắc thể Y của đàn ông quyết định. Em đẻ con gái hay con trai là… do anh.”

Một tiếng “ồ” vang lên từ bàn bên.
Hân ngồi sụm xuống, vừa đau vừa nhục.
Nhà chồng im re như chùa Ba Vàng lúc tắt điện.

Tôi bế con đứng thẳng lưng, nhìn cả gia đình nhà chồng:

“Từ nay, ai còn mở miệng khinh con gái tôi… thì liệu hồn.”

Bà Dư cúi đầu.
Long không dám ngẩng mặt.

Còn Hân… ôm lấy mặt, khóc òa trong im lặng.

Chỉ có tiếng trẻ con trong nôi khẽ ọ ẹ, nhẹ như một dấu chấm hết cho tất cả sự độc miệng ngày hôm nay.

Ngày cưới của Vy lẽ ra phải là ngày đẹp nhất đời cô

Nhưng chỉ một tiếng sau khi trang điểm xong, cô đã phải đứng run rẩy trong phòng thay đồ của nhà trai, nhìn bà Thoa — mẹ chồng tương lai — mặt lạnh như băng.

Bà cầm cái tông đơ bật rẹt rẹt ngay trước mặt Vy.

“Nhà này thờ mẫu, làm dâu phải bỏ cái tính kiêu kỳ. Tóc dài là điềm xui, tao cạo cho mày để tẩy uế.”

Vy hét lên, chạy lùi lại, nhưng chồng cô — Hải — đứng ngay cửa, không nói gì, chỉ cắn môi.

Trong khoảnh khắc Vy tuyệt vọng nhất, bà Thoa xông tới, đè vai cô xuống, đưa tông đơ lên xoẹt một đường dài.

Tóc Vy rơi xuống thành những mảng đen trên nền gạch trắng.

Tiếng cười khẩy của bà Thoa vang lên:

“Nhìn mày bây giờ mới đúng dáng làm dâu của nhà tao.”

Vy ngồi sụm xuống, run bần bật.

Nhưng sự tủi hổ chưa kịp tan thì bà Thoa đã ném túi đồ vào mặt cô:

“Cút lên chùa đầu làng đi. Tẩy uế đủ 10 ngày rồi về. Nhà này không nhận con dâu dơ bẩn.”

Hải chỉ lắp bắp:
“Mẹ… mẹ quá rồi…”

Nhưng cũng không dám kéo vợ lại.

Vy nhìn người đàn ông mà mình sắp lấy làm chồng—rồi quay lưng bước đi.

Không khóc. Không nói.

Chỉ im lặng đến đáng sợ.

---

10 NGÀY SAU — BẮT ĐẦU CƠN ÁC MỘNG

Tưởng Vy sẽ biến mất.
Nhưng đúng ngày thứ 10, lúc 3 giờ sáng, điện thoại Hải reo liên tục.

Tin nhắn từ hàng xóm, từ người trong họ, từ thợ xây trong làng:

“Anh ơi, hình như vợ anh đang… xây nhà?”

“Cô Vy đang đập cái nhà hoang cuối xóm, bảo là xây studio.”

“Cả đội thợ làm ngày đêm. Tiền chi mạnh tay lắm.”

Hải choáng váng.
Mẹ hắn thì bật dậy, sắc mặt tái mét:

“Nó… nó lấy tiền đâu?”

Hải đùng đùng chạy xuống cuối xóm.

Và đứng chết lặng.

Trên mảnh đất rộng ngay bìa làng — mảnh đất mà mẹ hắn đã từ chối cho Vy mượn để mở tiệm ảnh trước khi cưới — Vy đang mặc đồ thợ, đầu trọc, cầm bản vẽ chỉ đạo cả đội thi công.

Tường đang dựng lên.
Biển hiệu đã xong:

“VY STUDIO — CHỤP CƯỚI, CHỤP GIA ĐÌNH, MAKEUP – NHẬN ĐẾN 2H SÁNG.”

Hải lắp bắp:

“Em… em làm cái gì thế này?”

Vy quay lại, gương mặt gọn gàng, ánh mắt sắc đến mức khiến ai cũng lùi một bước.

“Anh tưởng cạo tóc là tôi sẽ chết chìm trong nhục nhã hả?”

Vy ngẩng đầu:

“Tôi dùng 10 ngày để làm điều mà nhà anh không bao giờ nghĩ tôi dám làm.”

Bà Thoa gào lên:

“Tiền đâu mà xây cái thứ này? Mày định bôi nhọ nhà tao à? Đàn bà mà láo toét!”

Vy nhếch môi:

“Tiền từ đâu? Từ cái sổ tiết kiệm tôi giấu, từ khoản đầu tư chứng khoán tôi lời ba năm nay, và…”

Cô rút ra một xấp giấy đỏ.

“…từ 200m² đất mà tôi vừa mua đứt hôm kia.”

Hải trợn tròn mắt:
“Đất… đất này là của em?”

Vy nhìn thẳng vào cả hai mẹ con:

“Phải. Đất này đáng lẽ tôi xin mẹ chỉ để dựng cái tiệm nhỏ. Nhưng giờ tôi lấy luôn làm cơ nghiệp.”

Cả xóm đổ ra xem.
Có người thì thầm:

“Con nhỏ này ghê thật, làm được thiệt luôn…”

“Đầu trọc mà đứng chỉ đạo như chị đại luôn…”

---

CAO TRÀO — HẢI PHÁT ĐIÊN

Ngày khai trương, cả làng kéo đến chúc mừng.

Vy đứng trong studio mới, ánh đèn lung linh chiếu lên gương mặt cương quyết của cô.

Hải chen vào, túm tay vợ:

“Về nhà đi. Mẹ xin lỗi rồi. Về làm dâu lại.”

Vy rút tay khỏi, lạnh như đá:

“Nhà đó không còn chỗ cho tôi từ ngày mẹ anh cầm tông đơ lên đầu tôi.”

Hải đỏ mặt, giọng gào lên vì tuyệt vọng:

“Anh không cho phép em bỏ anh!”

Vy nhìn anh bằng ánh mắt khiến Hải đứng hình:

“Ngày tôi bị cạo đầu, anh đứng im.

Ngày tôi bị đuổi khỏi nhà, anh đứng im.

Còn bây giờ, anh không còn quyền đứng cạnh tôi nữa.”

Hải đập tay vào tường, gần như phát điên:

“Vy! Em quay lại ngay!”

Vy quay lưng, bỏ mặc tiếng gào, để lại một câu cuối cùng:

“Muốn giữ tôi, anh phải dám chống lại mẹ anh.

Nhưng anh đã chọn im lặng.”

---

MẸ CHỒNG KHUỴU GỐI

Chiều hôm đó, bà Thoa đến studio, nước mắt ràn rụa, hai tay run run chắp lại:

“Vy… mẹ xin… mẹ sai rồi…

Con về nhà đi, mẹ lạy con… đừng bỏ thằng Hải…”

Vy nhìn bà thật lâu.

Rồi đáp nhẹ nhưng sắc như dao:

“Tôi không bỏ ai cả.

Chỉ là tôi tự chọn cuộc đời khác.”

Bà Thoa bật khóc, lần đầu trong đời khiếp sợ trước chính người con dâu mà bà từng xem thường.

Còn Vy?
Cô đứng giữa studio của riêng mình — nơi không ai có thể cạo đầu, nhục mạ hay đuổi đi nữa.

Vì từ hôm ấy, cô biết một điều:

Người phụ nữ bị dồn đến đường cùng… sẽ mạnh đến mức khiến cả thế giới phải kiêng dè.